PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH QUAN TRẮC CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ HIỆU QUẢ

Trong bối cảnh đô thị hóa và công nghiệp hóa gia tăng, chất lượng không khí ngày càng suy giảm và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Vì vậy, việc xây dựng chương trình quan trắc chất lượng không khí hiệu quả là hết sức cần thiết nhằm cung cấp dữ liệu chính xác, phục vụ công tác quản lý và kiểm soát ô nhiễm.

1. Khái niệm quan trắc môi trường không khí:

Quan trắc môi trường không khí là một tổ hợp máy móc, thiết bị có khả năng đo đạc, phân tích và đánh giá chất lượng các thành phần môi trường không khí xung quanh tự động, liên tục và truyền trực tiếp dữ liệu về trung tâm quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường.

2. Mục tiêu khi thiết kế chương trình quan trắc môi trường không khí:

Thực hiện hệ thống quan trắc môi trường không khí là yêu cầu của các Sở Tài nguyên Môi trường đối với các nhà máy, khu công nghiệp có quy mô xả thải lớn. Mục tiêu của quan trắc môi trường không khí được thực hiện cụ thể sau:

+ Xác định chi tiết mức độ ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng theo các tiêu chuẩn hiện hành.

+ Các khu công nghiệp, nhà máy xác định ảnh hưởng của nguồn thải riêng biệt hay các nguồn thải đến chất lượng môi trường không khí tại địa phương.

+ Cung cấp đầy đủ các thông tin, giúp cho việc lập kế hoạch kiểm soát ô nhiễm và quy hoạch phát triển khu công nghiệp.

+ Đánh giá những diễn biến của chất lượng môi trường không khí theo thời gian và không gian.

+ Quan trắc môi trường không khí còn giúp cảnh báo độ ô nhiễm môi trường không khí xung quanh.

+ Thiết kế chương trình quan trắc môi trường không khí, đáp ứng các yêu cầu của công tác quản lý môi trường của Trung ương và địa phương.

3. Các bước xây dựng chương trình quan trắc môi trường không khí:

Chương trình quan trắc môi trường không khí sau khi hoàn thiện sẽ được các cơ quan quản lý quan trắc môi trường phê duyệt hoặc phê duyệt bằng văn bản. Việc thiết kế chương trình quan trắc môi trường không khí được thực hiện theo các bước sau:

3.1 Xác định chính xác vị trí và số lượng điểm trong quan trắc chất lượng không khí:

Đầu tiên, các đơn vị cần phải xác định vị trí quan trắc tùy thuộc vào điều kiện kinh tế – xã hội đưa ra số điểm quan trắc. Trước khi thực hiện quan trắc không khí cần phải khảo sát các nguồn thải ô nhiễm môi trường không khí. Đặc biệt, điểm quan trắc cần phải đáp ứng các yêu cầu khi quan trắc, vị trí quan trắc chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường. Trong đó, địa hình nơi quan trắc phải thuận tiện, thông thoáng.

3.2 Xác định chi tiết thông số quan trắc không khí:

Khi thiết kế chương trình quan trắc môi trường không khí thì các đơn vị cần phải xác định các thông số quan trắc không khí. Cụ thể. 

• Quan trắc không khí tại hiện trường gồm có hướng gió, tốc độ gió, nhiệt độ, độ ẩm, bức xạ mặt trời,…

• Quan trắc các chất độ trong không khí gồm có Chì, Cadimi, Asen, Crom,…

• Quan trắc thông số môi trường không khí cơ bản như: SO₂, NO, NO₂, O₃, PM₁₀,…

3.3 Xác định cụ thể thời gian, tần số quan trắc môi trường không khí:

Bước tiếp theo trong cách thiết kế chương trình quan trắc môi trường không khí đó là xác định thời gian và tần suất quan trắc. Dựa vào lĩnh vực sản xuất của doanh nghiệp, lắp đặt hệ thống quan trắc không khí hoạt động đúng quy trình. Tần suất quan trắc tối thiểu 1 lần/tháng và quan trắc không khí tối thiểu 6 lần/năm.

3.4 Xác định phương pháp lấy mẫu, bảo quản và phân tích mẫu:

+ Ngoài các bước trên, khi thiết kế chương trình quan trắc môi trường không khí không thể bỏ qua phương pháp lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và phân tích mẫu. Các đơn vị sản xuất cần phải đo đạc các thông số tại hiện trường, xác định phương pháp đo và tuân thủ theo từng phương pháp nhất định.

+ Các quy định về quan trắc môi trường về việc bảo quản mẫu tại trạm quan trắc môi trường không khí phải được bảo quản ở nhiệt độ thích hợp không quá 24 giờ. Việc lấy mẫu phải theo phương pháp hấp thụ thì cần phải được bảo quản trong lọ thủy tinh. Đối với mẫu CO lấy theo phương pháp thay thế thì cần bảo quản để tránh vỡ, hạn chế rò rỉ. Đối với mẫu bụi tại các khu công nghiệp cần bảo quản trong bao kép.

+ Dựa vào số liệu và điều kiện của phòng thí nên việc phân tích thông số quan trắc môi trường nước tự động phải tuân thủ theo từng phương pháp nhất định.

Kết luận:

Tóm lại, việc xây dựng chương trình quan trắc chất lượng không khí hiệu quả là nền tảng quan trọng trong quản lý và kiểm soát ô nhiễm môi trường. Một chương trình được thiết kế khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế sẽ giúp cung cấp dữ liệu tin cậy, hỗ trợ đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp cải thiện chất lượng không khí, hướng tới phát triển bền vững.

CÔNG TY TNHH MÁY VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP HÓA CHẤT - MÔI TRƯỜNG MECIE 
☎ Hotline: 0961.628.998 
✉ Email: [email protected] 
 KV Miền Bắc: Số 57 đường Louis XII - LK45, KĐT mới Hoàng Văn Thụ, Phường Hoàng Mai, TP Hà Nội, Việt Nam.
 KV Miền Nam: Tòa nhà Fideco, 28 Phùng Khắc Khoan, phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh.